Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 24 juli 2016

Liberal International conferentie in Tbilisi, een verslag

Tbilisi, Georgië

Van 20 tot 22 Mei vond de halfjaarlijkse Executive Committee Meeting van Liberal International (LI) plaats. Liberale partijen uit de gehele wereld, waaronder D66, hebben zich sinds 1947 in LI verenigd. Een D66 delegatie bestaande uit Internationaal Secretaris Tjeerd Dierckxsens, Boris van der Ham, Vincent van Roon (bestuurslid D66 Delft) en ondergetekende bezocht de conferentie. Een verslag.

De conferentie in de Georgische hoofdstad Tbilisi met de titel ‘Safeguarding Freedom and Security’ is de eerste in het bestaan van LI in een voormalig Sovjet land. De Republikeinse Partij van Georgië (RPG), deelnemer in de regeringscoalitie ‘Georgische Droom’ en één van de stuwende krachten achter de EU en NAVO georiënteerde buitenland politiek van Georgië, is gastheer van de conferentie.

Vrijheid van geloof

De driedaagse conferentie opent met een panel sessie over de vrijheid van geloof. Voormalig D66 Tweede Kamerlid, en voorzitter van het Humanistisch Verbond, Boris van der Ham verzorgt deze sessie getiteld ‘Freedom of belief’. Boris gaat vooral in op de slechte positie van ongelovigen en afvalligen in grote delen van de wereld. Dit doet hij aan de hand van een fragment uit de documentaire ‘Among non-believers’ die hij vorig jaar maakte voor omroep HUMAN. In een aansluitend betoog adresseert Boris het geweld tegen ongelovige en afvallige bloggers dat niet zelden een dodelijke afloop kent. Freedom of beliefEen onderbelichte groep zijn de niet-aangeslotenen, mensen die zich niet thuis voelen bij de een of andere georganiseerde religie. Hieronder vallen ook veel mensen die in naam nog een bepaalde religie aanhangen maar dit niet praktiseren. Verder roept Boris liberalen op meer actie te ondernemen tegen verdere uitholling van mensenrechten ten aanzien van de vrijheid van religie. De Georgische parlementariër Levan Berdzenishvili licht de Georgische situatie toe en bevestigt dat ook in Georgië veel mensen wel in naam een religie hebben maar in de praktijk helemaal niet naar de kerk of moskee gaan. De Orthodoxe kerk daarentegen is wel zeer aanwezig in de maatschappij wat sociale druk met zich mee brengt. De kerk is tevens actief meer politieke invloed te genereren.

Veldbezoek demarcatielijn Zuid-Ossetië

Gastheer RPG maakt van de gelegenheid gebruik om de situatie in Georgië rond de door Rusland de-facto bezette gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië onder de aandacht te brengen. Sinds de vijfdaagse oorlog in 2008 om Zuid-Ossetië is er sprake van het formaliseren van de grens door het plaatsen van prikkeldraad en hekwerken. Iets dat tot dan ontbrak want het is een binnenlandse administratieve grens, de ABL (Administrative Boundary Line). Bezettingslijn Zuid-Ossetië bij Khurvaleti Inmiddels is langs ruim 70 km van de 250 km lange ABL een fysieke scheiding geplaatst. Dit is vooral in de omgeving van bewoning waardoor de vrijheid van beweging en de interactie tussen burgers aan weerszijden van de afscheiding beperkt wordt. Deze hekken, rollen prikkeldraad en borden worden geregeld eenzijdig door Zuid-Osseetse grenswachten, die onder Russisch gezag staan, dieper het door Georgië gecontroleerde gebied in verplaatst. Meestal gaat het om enkele tientallen of honderden meters. In enkele gevallen meer dan een kilometer. Er wordt ook wel gesproken van ‘kruipende annexatie’, tot op enkele honderden meters van belangrijke nationale infrastructuur, zoals wegen en spoorlijnen. Ongeveer anderhalve kilometer van een belangrijke internationale gaspijp is hierdoor buiten Georgisch gezag gekomen. In de week na de conferentie is een grensbord een kilometer verplaatst, waardoor een Georgisch stuk land feitelijk is afgesneden. Wekelijks worden lokale bewoners ontvoerd en beschuldigd van illegale grensoverschrijdingen. Vaak gaat het om boeren die hun land proberen te bereiken in gebieden waar nog geen hek staat, zoals in voornoemde voorbeeld waar een grensbord is verplaatst. Na het betalen van losgeld van minimaal een maandinkomen in de Zuid-Osseetse hoofdstad Tsinvali worden ze dan weer vrijgelaten. Op jaarbasis gaat het om honderden mensen.

Gesprek door het prikkeldraadDe deelnemers aan de LI conferentie worden onder begeleiding van de militaire politie meegenomen naar het dorpje Khurvaleti dichtbij de ABL. We gaan daar naar de ‘bezettingslijn’ zoals de Georgiërs dat noemen, één van de tientallen voorbeelden van de ‘bewegende grens’. Van de ene op de andere dag werd Zurab Valishvili wakker in Zuid-Ossetië, en werd hij door rollen prikkeldraad gescheiden van zijn land. Hij kan niet naar de andere kant van het prikkeldraad naar zijn (boeren)land, kan zijn Georgische pensioen niet innen, en met de Georgische Lari’s kan hij ook geen boodschappen doen in Zuid-Ossetië: de Russische Roebel is daar het betaalmiddel. Hij is afhankelijk van de hulp van onder andere de Georgische politie die hem zijn dagelijkse benodigdheden door het prikkeldraad kan geven. Zurab Valishvili legt ons via een vertaler uit dat hij niet zal wijken. Hij is gemotiveerd om aan de buitenwereld kond te doen van de mensonterende situatie rond de ABL. Basale mensenrechten zoals vrijheid van beweging worden geschonden en het bestaansinkomen wordt burgers ontnomen door het illegaal verplaatsen van grensafscheidingen. In deze ‘zwarte gaten’ heerst wetteloosheid en rechteloosheid. Het belang van de strijd voor een goede, eerlijke, democratische rechtsorde wordt hier ondubbelzinnig geïllustreerd.

Ook de nationale media is opgetrommeld.Na dit indringende bezoek wordt in de oude Georgische hoofdstad Mtskheta met de Minister van Defensie Tinatin Khidasheli verder gediscussieerd over deze door Rusland gecoördineerde intimidatie van Georgië. Er is volgens haar een directe relatie te zien tussen de Russische inmenging in Zuid-Ossetië en de fundamentele op het westen gerichte buitenland politiek van Georgië. Deze inmenging betekent namelijk ook een feitelijk veto van Rusland op de Georgische wens om lid te worden van de NAVO. Een onderwerp dat een dag later terugkomt in de thema sessie ‘Countering expansionism and revisionism of global security mechanisms’, waarin naast Khidasheli ook de Georgische parlementsvoorzitter David Usupashvili aanschuift.

Thematische sessies

Een groot deel van het programma bestaat uit actuele panel sessies rond het thema ‘Safeguarding Freedom and Security’. Zo wordt er gediscussieerd over cyber security en de cyber bedreigingen van buitenaf; wordt de vraag opgeworpen of de wereld zich kan verenigen in de strijd tegen Daesh en terrorisme; wordt er gedebatteerd hoe om te gaan met de toenemende autoritaire tendensen en daarmee gepaard gaande beperking van vrijheden; is er aandacht voor de nucleaire deal met Iran; en wordt er uitgebreid stilgestaan bij de bedreiging die het huidige Rusland vormt voor de westerse veiligheidsarchitectuur en wat dit betekent voor landen als Georgië met een sterk uitgesproken (en democratisch gedragen) ambitie diepere banden aan te gaan met de EU en NAVO.

Liberal International conference Tbilisi

Al met al een diepgaande en inspirerende conferentie die voor ondergetekende voor herhaling vatbaar is. Leden van D66 zijn welkom deel te nemen aan conferenties als deze. Kijk hiervoor op de website van D66 Internationaal of neem contact op.

Tekst en fotografie: Jelger Groeneveld