Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Notitie fact-finding reis Georgië en Armenië

Eind januari maakte een klein team van D66 stichting Internationaal Democratisch Initiatief (IDI) en de organiserende thema afdeling Internationale Samenwerking een fact-finding reis naar de Zuidelijke Kaukasus. In Georgië en Armenië werd een compact en intens programma afgewikkeld waarin de interactie met vooral maatschappelijke organisaties en NGO’s centraal stond, naast ontmoetingen met liberale zusterpartijen die het in de regio niet makkelijk hebben.

Onderin vindt u een uitgebreide notitie (pdf download) die is samengesteld aan de hand van de gesprekken die hebben plaats gevonden tijdens deze reis.

De organiserende werkgroep ‘Oost-Europa’ van deze thema afdeling concentreert zich sinds begin 2015 op de (Europese) landen uit de voormalige Sovjet Unie, specifiek de EU Oostelijk Partnerschap landen en Rusland. Deze reis in januari 2018 is een follow-up van een gelijksoortige reis naar Georgië tijdens de parlementsverkiezingen in oktober 2016. Waar die vooral in het teken stond van democratische ontwikkelingen, en het aanhalen van banden met liberale zusterpartijen, is de leidraad nu vooral het Oostelijk Partnerschap beleid en het maatschappelijk middenveld.

Europese Samenwerking

Voor D66 is verdieping van samenwerking aan de EU zuid- en oostgrens belangrijk. Om tot een goed begrip, een onderbouwde positie en visie te komen is het belangrijk te weten wat de lokale wensen en ambities zijn van Europese integratie of samenwerking. In de opmaat naar het Europees verkiezingsprogramma zijn we daarom op pad gegaan naar twee buurlanden met verschillende ambities en interesses in Europese integratie: Georgië en Armenië.

Drie landen in het Oostelijk Partnerschap hebben sinds 2014 een Associatieverdrag met de EU, te weten Oekraïne, Moldavië en Georgië. Alle drie hebben ook visum vrij reizen met de EU Schengen zone. De andere drie deelnemers (Armenië, Azerbeidzjan en Wit-Rusland) hebben verschillende interesses en ambities ten aanzien van dit Oostelijk Partnerschap of ervaren obstakels. De one-size-fits-all opzet van dit programma heeft gefaald, iets dat ook in de EU gezien is.

In de zuidelijke Kaukasus zijn de verschillende ambitieniveaus zichtbaar. Azerbeidzjan staat afwijzend tegenover de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap. Armenië toonde interesse in het traject naar het Associatieverdrag, maar zag daar in de zomer van 2013 plotseling vanaf. Toch zocht het weer toenadering de afgelopen jaren wat resulteerde in het CEPA verdrag. Voor Georgië gaat de Europese (westerse) integratie niet snel genoeg. Zij deden afgelopen najaar een beroep op een lidmaatschapsperspectief. Een redelijk kansloos initiatief in het huidige politieke klimaat binnen de EU.

In zomer 2017 leverde de EU een visie document op ten aanzien van het Oostelijk Partnerschap. Wat hierin doorklinkt is dat de drie “achterblijvers” bijgetrokken moeten worden en dat de drie “koplopers” wat getemperd moeten worden in hun EU ambities. Maar doet dit wel recht aan wat er in deze landen leeft? Moet er niet veel meer maatwerk geboden worden? En, zijn er niet alternatieve scenario’s voor verdere integratie en samenwerking denkbaar als lidmaatschap – ook voor de EU – een brug te ver is? Dat zijn een paar vraagstellingen waarmee we op pad zijn gegaan.

Gepubliceerd op 03-04-2018 - Laatst gewijzigd op 22-11-2018